Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, các phương thức lừa đảo viễn thông ngày càng tinh vi và đa dạng. Một chiêu trò đang gây hoang mang cho người dùng hiện nay là cuộc gọi im lặng (silent call) hay còn gọi là cuộc gọi không nói gì. Bài viết này sẽ phân tích cơ chế hoạt động của hình thức lừa đảo này và đề xuất các biện pháp bảo mật hiệu quả.
Cơ chế hoạt động của cuộc gọi im lặng
Theo dữ liệu từ Cục An toàn thông tin (VNCERT), nhiều người dùng gần đây báo cáo việc thường xuyên nhận được các cuộc gọi từ số lạ nhưng không có người trả lời đầu dây. Hiện tượng này được xác định là một chiến thuật lừa đảo có chủ đích (wangiri scam) chứ không đơn thuần là lỗi kỹ thuật.
Các cuộc gọi này thường chỉ kéo dài vài giây rồi tự động ngắt kết nối, kích thích sự tò mò của người nhận khiến họ gọi lại. Khi người dùng gọi lại, họ có thể:
- Bị tính cước viễn thông cao bất thường (premium rate charges)
- Bị chuyển hướng đến dịch vụ trả phí cao (premium rate services)
- Bị thu thập dữ liệu cá nhân (personal data harvesting)
Rủi ro an ninh và tác động
Đây là hình thức lừa đảo được gọi là “cuộc gọi mồi” (ping call). Kẻ gian sử dụng phần mềm tự động quay số (auto-dialer software) để thực hiện cuộc gọi đến nhiều số điện thoại một cách ngẫu nhiên, sau đó ngắt máy ngay lập tức. Khi người dùng gọi lại, họ sẽ:
- Kết nối đến các số điện thoại tính phí cao (premium rate numbers)
- Bị thu thập thông tin nhân khẩu học (demographic information)
- Trở thành mục tiêu cho các chiến dịch lừa đảo tiếp theo (follow-up scam campaigns)
Những cuộc gọi im lặng còn gây ra:
- Gián đoạn công việc (work disruption)
- Căng thẳng tâm lý (psychological stress)
- Rò rỉ thông tin cá nhân dẫn đến nguy cơ mạo danh (identity theft) hoặc lừa đảo tài chính (financial fraud)
Biện pháp phòng tránh hiệu quả
Để bảo vệ bản thân khỏi các hình thức lừa đảo qua điện thoại, đặc biệt là cuộc gọi im lặng, người dùng nên áp dụng các biện pháp bảo mật đa lớp (multi-layered security) sau:
- Không gọi lại số lạ: Tránh gọi lại các số không xác định, đặc biệt là các số quốc tế hoặc các số có định dạng không quen thuộc.
- Sử dụng công nghệ lọc cuộc gọi: Cài đặt các ứng dụng chặn spam (call-blocking apps) như Truecaller, Hiya hoặc sử dụng tính năng lọc cuộc gọi có sẵn trên điện thoại.
- Báo cáo số điện thoại đáng ngờ: Thông báo cho nhà mạng và cơ quan quản lý viễn thông (telecommunications authority) về các số điện thoại thực hiện cuộc gọi im lặng.
- Bảo vệ dữ liệu cá nhân: Tuyệt đối không chia sẻ thông tin nhạy cảm như mã xác thực OTP (one-time password), thông tin tài khoản ngân hàng (banking details), hoặc dữ liệu sinh trắc học (biometric data) qua điện thoại.
- Cập nhật kiến thức an ninh mạng: Thường xuyên theo dõi các cảnh báo an ninh (security alerts) từ các cơ quan chức năng và cập nhật kiến thức về các phương thức lừa đảo mới.
Việc nâng cao nhận thức và cảnh giác với các chiêu trò lừa đảo qua điện thoại sẽ giúp người dùng bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân một cách hiệu quả hơn.
- Cách khác phục lỗi Siri không nhận dạng được Tiếng Việt - 03/04/2025
- Cách ghép hình ảnh đơn giản bằng ChatGPT - 31/03/2025
- Cách trải nghiệm iOS 19 trước ngày ra mắt - 29/03/2025